Βιβλία της Πρεκατέ Βικτωρίας

ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΠΡΕΚΑΤΕ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ

1)"Η κακοποίηση του παιδιού στο σχολείο και στην οικογένεια", Ιατρικές εκδόσεις ΒΗΤΑ,2008, τηλ.για παραγγελίες αντικαταβολή 210-6714371, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607


2)"Γυναικεία ευτυχία:Πώς να ελευθερωθείτε από μια σχέση που σας πληγώνει και να ανακτήσετε την προσωπική σας δύναμη: Οδηγός αυτοβοήθειας για γυναίκες", ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΗΤΑ, 2011, http://betamedarts.gr/bookview.php?id=1076


3)"Πρόγραμμα αυτο-εκτίμησης για παιδιά .Ενίσχυση αυτοπεποίθησης, Εκπαίδευση αξιών και Προετοιμασία για την επαγγελματική ζωή". Β' ΕΚΔΟΣΗ

Εγχειρίδιο με βιωματικές ασκήσεις για γονείς κι εκπαιδευτικούς. Από τις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ, παραγγελία με αντικαταβολή στο 210-6714371. http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3607. Δελτίο τύπου για το βιβλίο εδώ


4)ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ!"Συζητώντας με την εσωτερική μητέρα". Θεραπευτικός οδηγός για να ξαναβρούμε την ιδανική μητρική αγάπη μέσα μας.

Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ τηλ. 2016714371. Δελτίο τύπου εδώ

Πληροφορίες και περιεχόμενα http://betamedarts.gr/bookview.php?id=3791



ΟΜΙΛΙΕΣ

Η εκπαιδευτικός και ψυχολόγος Πρεκατέ Βικτωρία έχει εκπαιδευτεί στην Αγγλία και ασχοληθεί με θέματα κακοποίησης παιδιών και γυναικών, σεμινάρια αυτοεκτίμησης, θεραπείας τραύματος, κατάθλιψης, αποχωρισμού-απώλειας, καθώς και θέματα ψυχοπαιδαγωγικής στήριξης για μαθητές με δυσκολίες.


Στη δύσκολη συγκυρία που διανύει η χώρα μας, η Πρεκατέ Βικτωρία προσφέρει περιορισμένο αριθμό δωρεάν ενημερωτικών ομιλιών σε σχολεία (μέσω συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, απογευματινές ώρες) σχετικά με θέματα βίας, αυτοεκτίμησης, ψυχικής ανθεκτικότητας στα παιδιά, προετοιμασίας για την επαγγελματική ζωή κ.α.

Δεν συμμετέχω σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά μπορείτε να επικοινωνήσετε και να ρωτήσετε απορίες (δωρεάν συμβουλευτική μέσω email) στο vprekate@gmail.com.




---------------------------------------------------------

Η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή ως ανάγκη του παιδιού και ανθρώπινο δικαίωμά του.

Στην Ελλάδα της συναισθηματικής αγριότητας, της διάβρωση της συμπόνιας, της αλλοτρίωση κάθε έννοιας ανθρωπιάς, της μετάλλαξης του ‘ενδιαφέροντος για τον άλλον’ σε κακεντρεχές κουτσομπολιό, της αντικατάστασης των αξιών από το lifetsyle, της υιοθέτησης αυτόματων αντανακλαστικών χλευασμού και υποτίμησης οποιασδήποτε μορφής ανθρώπινης αδυναμίας, είναι περισσότερο σημαντική από ποτέ η εκπαίδευση στην πνευματική ζωή. Περισσότερα εδώ brightplanet.blogspot.gr/2017/03/blog-post.html


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ


ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΒΙΝΤΕΟ
Προωθούνται οι σύνδεσμοι για κάποια 20λεπτα εκπαιδευτικά βίντεο που έχω φτιάξει και θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμα στους συναδέλφους για θεματική εβδομάδα, προγράμματα αγωγής υγείας, δράσεις κατά του εκφοβισμού, σχολική και κοινωνική ζωή κλπ.

Σχολικός εκφοβισμός https://www.youtube.com/watch?v=1BFJou1I7_s

Οικολογία, διατροφή, προστασία των ζώων https://www.youtube.com/watch?v=B9f0E6fI1TM

Ενδο-οικογενειακή βία https://www.youtube.com/watch?v=utM9r3j49iE&t=200s

Αυτο-εκτίμηση για παιδιά https://www.youtube.com/watch?v=Gh9QPKzMYJU

ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ!

Μόλις εκδόθηκε από τις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ το νέο μου βιβλίο

"Πρόγραμμα Αυτοεκτίμησης για παιδιά

Αυτοεκτίμηση, Εκπαίδευση, Προετοιμασία για την Επαγγελματική Ζωή"

Πλούσιο σε βιωματικές δραστηριότητες, το βιβλίο προσφέρει ένα εύχρηστο εργαλείο σε γονείς, εκπαιδευτικούς, αλλά και μαθητές, που επιθυμούν να αναπτύξουν τις πλευρές εκείνες της προσωπικότητάς τους, που είναι ουσιαστικής σημασίας για την επαγγελματική τους επιτυχία, τη λειτουργικότητα στις σχέσεις τους, αλλά και την ψυχική τους γαλήνη κι ευημερία. Παρατίθενται επίσης οι διαχρονικά διδακτικοί μύθοι του Αισώπου, διασκευασμένοι σε σύντομους θεταρικούς διαλόγους για παρουσίαση στην τάξη.

Παραδίδεται στο χώρο σας με αντικαταβολή- για παραγγελίες τηλεφωνήστε στις Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ 210-6714371, 210-6714340

Η δύναμη της θετικής σκέψης και η δύναμη του θετικού λόγου


Μετά από μια ταραχώδη εβδομάδα και με την πιθανότητα ενός επίσης ταραχώδους φθινοπώρου, συνειδητοποίησα για ακόμη μια φορά τη δύναμη της θετικής σκέψης και του θετικού λόγου. Όπως επίσης και το αντίστροφο, δηλαδή την ενεργοποίηση ή επιδείνωση αρνητικών καταστάσεων, από τη συνεχιζόμενη χρήση αρνητικών λέξεων και φράσεων. Τα  βιβλία αυτοβοήθειας και λαϊκής ψυχολογίας συστήνουν να αποφεύγουμε αρνητικές λέξεις και σκέψεις, ώστε να μην δημιουργήσουν αρνητικό αποτέλεσμα στη ζωή μας. Σε εθνικό επίπεδο όμως, παρατηρείται η συστηματικότατη χρήση αρνητικών λέξεων, εικόνων και προτάσεων από τα ΜΜΕ, με στόχο να προκαταβάλλουν για ένα αρνητικό αποτέλεσμα, να φοβίσουν, να κάνουν το λαό να συνηθίσει σε ιδέες-σκεπτομορφές, τύπου ‘εμφύλιος’, ‘διχασμός’, ‘καταστροφή’ κλπ.  Ας μην ξεχνούμε ότι πριν υλοποιηθεί μια κατάσταση, έχει υπάρξει πρώτα ως ιδέα, ως σχηματισμός στο νοητικό επίπεδο. Όσοι πιο πολλοί άνθρωποι υιοθετούν την ιδέα-αναπαράσταση, τόσο πιο αποτελεσματικά συνεισφέρουν στην υλοποίηση. Ακόμη κι αν διαφωνούν συνειδητά με την υλοποίηση. Να γιατί τα ΜΜΕ θεωρούνται τόσο ισχυρά. Όχι μόνο γιατί διαμορφώνουν γνώμες, αλλά κυρίως γιατί διαμορφώνουν υποσυνείδητα.


Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται με  τις ψυχαναγκαστικές συζητήσεις τηλεπαραθύρων, αλλά και τους ύπουλους, πηχιαίους τίτλους των εφημερίδων, που δίνουν διφορούμενα μηνύματα, με στόχο συνήθως τη σπορά φόβου στο ασυνείδητο. Δηλαδή να σε κάνουν να φοβηθείς, χωρίς όμως να το καταλαβαίνεις ότι φοβήθηκες. Να νομίζεις ότι ενημερώνεσαι κι ότι αγωνίζεσαι, στην πραγματικότητα όμως ο τρόπος που τα παρουσιάζουν σε κάνει να νιώθεις ασήμαντος, φοβισμένος κι ευάλωτος. Μπορεί οι συζητήσεις να παρουσιάζονται ως κοινωνική ευαισθητοποίηση, στην πραγματικότητα όμως ένα μεγάλο μέρος αυτής της υπερανάλυσης, ιδιαίτερα στα συστημικά ΜΜΕ, λειτουργεί ως διαφήμιση και προπαγάνδιση ακριβώς της ιδέας που υποτίθεται ότι κατακρίνουν. Ελάχιστες από αυτές τις αναλύσεις ασχολήθηκαν για παράδειγμα με την προσωπικότητα και το έργο του δολοφονηθέντος καλλιτέχνη ή με τις επιτυχίες του αντιφασιστικού αγώνα στην παγκόσμια ιστορία ή με την επιτυχή αντιμετώπιση του φασισμού στη ρίζα του σε άλλες χώρες στο παρελθόν, όπως π.χ. Αγγλία και Σουηδία. Δεν μπορούμε να νικήσουμε το σκοτάδι, υπεραναλύοντάς το. Μπορούμε να νικήσουμε το σκοτάδι, μόνο αν συγκεντρωθούμε στο φως. Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Πού ήταν όλοι αυτοί τόσο καιρό;
Τι κάνουμε με όλη αυτά τα δείγματα λεκτικής κακοποίησης, που εκσφενδονίζονται συστηματικά, σαν αόρατα βέλη, που σφηνώνουν και καίνε το υποσυνείδητό μας, στοχευμένα να καταστρέψουν κάθε αίσθηση αυταξίας, ελπίδας, αγάπης για την πατρίδα και το λαό μας;  Θα επαναλάβουμε ξανά το κλισέ της παντελούς αισθητηριακής αποχής από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, οπωσδήποτε από την τηλεόραση, αλλά και με πολλή προσοχή στους τίτλους εφημερίδων-ιστοσελίδων. Η όποια ενημέρωσή μας θα πρέπει να γίνεται πολύ επιλεκτικά, κατά προτίμηση αποφεύγοντας να κοιτάζουμε τις φωτογραφίες, ή κραυγαλέους τίτλους, οι οποίοι σχεδόν πάντα έχουν αρνητική, χειριστική χροιά. Έχω ξαναγράψει ότι όπως προσέχουμε να μη βάζουμε στο στομάχι μας δηλητήρια, με την ίδια επιμέλεια θα πρέπει να μην εισάγουμε στο νου μας δηλητήρια. Θα πρέπει να προσέχουμε την πηγή ή το άτομο από το οποίο εισπράττουμε πληροφορίες. Ας μην ξεχνούμε ότι μαζί με πληροφορίες, εισπράττουμε και μέρος της ενέργειάς του. Υπάρχουν δημοσιογράφοι με καλή ενέργεια σήμερα, αλλά μάλλον δεν θα τους βρούμε στην απόλυτα ελεγχόμενη τηλεόραση. Ας τους ψάξουμε, χρησιμοποιώντας τη διάκρισή μας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουμε στα ηλικιωμένα άτομα του περιβάλλοντός μας. Οι ηλικιωμένοι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στον τρόμο που μεταδίδει η τηλεόραση, καθώς περνούν πολλές ώρες μπροστά σε αυτήν και στην πλειοψηφία τους δεν έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο. Χωρίς να θέλω να εισάγω κάποιας μορφής ηλικιακό ρατσισμό, πιστεύω ότι οι ηλικιωμένοι καθορίζουν τα εκλογικά αποτελέσματα και συνεπώς το μέλλον της χώρας, με έναν τρόπο που είναι άδικος, καθώς δεν έχουν αντίστοιχα ευρεία πρόσβαση στην πλροφόρηση με τους νεότερους.
Θα πρέπει επίσης να προσέχουμε πάρα πολύ τι λέμε. Αν δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος να μεταδώσουμε μια πληροφορία, ας μην ανακυκλώνουμε συναισθηματικές συζητήσεις, επειδή δεν έχουμε με τι άλλο να ασχοληθούμε. Αυτό δεν σημαίνει συγκάλυψη, αλλά σημαίνει ΣΤΟΠ στο μηρυκασμό γκρίνιας και αρνητικού αισθησιασμού. Οι σκέψεις μας και πολύ περισσότερο οι λέξεις μας πραγματικά δημιουργούν το μέλλον μας, ως άτομα και ως έθνος. Θέλουμε να είμαστε ‘εξαθλιωμένοι’ και ‘πεινασμένοι’ μια ζωή; θέλουμε να είμαστε οι ‘κακομοίρηδες Έλληνες, που με τίποτα δεν διορθωνόμαστε’; Θέλουμε να είμαστε ‘χάλια’ και η κατάσταση να ‘πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο’; Αν όχι, τότε πρέπει να σταματήσουμε να μηρυκάζουμε αυτές τις λέξεις. Πρέπει να προσέχουμε πολύ τις φράσεις που χρησιμοποιούμε για τη χώρα μας. Έγραψα στο προηγούμενο άρθρο πώς θα πρέπει να δούμε τη σχέση με την Ελλάδα, όπως τη σχέση με ένα πολύ αγαπημένο πρόσωπο (και πολύ περισσότερο). Είμαστε οι φύλακές της. Αν την προδώσουμε εμείς, τότε ποιος θα την υπερασπιστεί; Αν δεν μπορούμε να την διαφυλάξουμε με υλικό τρόπο, τουλάχιστον ας την φυλάξουμε με νοητικό τρόπο. Η Ελλάδα έχει εισπράξει τεράστια ποσά αρνητικής ενάργειας από την υπόλοιπη Ευρώπη τα τελευταία τρία χρόνια, μέσω της κατασυκοφάντισης στον ευρωπαϊκό τύπο και όλων των ανόητων στερεοτύπων που κυκλοφορούν. Ας μην επιδεινώνουμε την κατάσταση, αναπαράγοντάς τα. Ας δημιουργήσουμε θετικές δηλώσεις που στοχεύουν να δημιουργήσουν μια θετική πραγματικότητα για την Ελλάδα. Αυτό δεν σημαίνει ροζ γυαλάκια. Ούτε σημαίνει τρώω κουτόχορτο την προπαγάνδα των ΜΜΕ, τύπου ‘η Ελλάδα θα τα καταφέρει’ (να ξεπουληθεί) ή ‘στα δύσκολα όλοι μαζί μπορούμε’ (να τα κάνουμε ακόμη πιο δύσκολα) κλπ. Δυστυχώς πολλές θετικές φράσεις έχουν μαγαριστεί από τους πολιτικούς! Μπορούμε όμως να ανακαλύψουνε τη δική μας θετική αλήθεια για την Ελλάδα, που θα φέρνουμε στο νου μας, όταν οι δηλητηριώδεις τίτλοι των εφημερίδων πάνε να μας κατατροπώσουν. Τέτοιες θετικές δηλώσεις μπορεί να είναι: ’Η Ελλάδα είναι δυνατότερη από εκείνους που την επιβουλεύονται’ , ‘Ο λαός μας αγαπά πολύ τη ζωή, για να χαραμιστεί σε μίση’, ‘ Η Ελλάδα, μια μικρή χώρα, που κατάφερε να επιβιώσει για χιλιετηρίδες, χωρίς  «προστάτες», θα επιβιώσει και τώρα’. Αν δεν δημιουργήσουμε πρώτα το θετικό νοητικό πλαίσιο, το όραμα, μέσα το οποίο θα δημιουργηθεί το μέλλον μας, πώς αυτό θα υλοποιηθεί; Με το νοητικό και λεκτικό μηρυκασμό του χόρτου που μας δίνουν τα ΜΜΕ, απλώς δημιουργούμε το δικό τους  όραμα.
Εκτός από τη δύναμη των σκέψεων και λέξεων, υπάρχει και η δύναμη της προσευχής. Πρέπει να προσευχόμαστε για την Ελλάδα. Είμαστε οι μεσάζοντες, που θα ενεργοποιηθούμε για να βοηθήσουν οι ανώτερες δυνάμεις τη χώρα μας. Αν εμείς που ζούμε εδώ, δεν μπαίνουμε καν στον κόπο να το ζητήσουμε, γιατί να βοηθήσει ο Θεός; Μπορεί να μας βοηθήσει, αλλά χρειάζεται αδιάλειπτη προσευχή. Όσο κι αν επανεκλέχτηκε η Μέρκελ, δεν σημαίνει ότι το ευρω-κατασκεύασμα είναι άτρωτο. Η χρηματοπιστωτική αυτοκρατορία έχει πολύ σαθρά θεμέλια και είναι θέμα ελάχιστου χρόνου να καταρρεύσει. Η εποχή που ζούμε είναι πολύ άστατη και εύπλαστη και θα πρέπει να αναλάβουμε ισχυρότερη πρωτοβουλία σχετικά με το μέλλον που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Δεν είμαστε ανήμπορα πιόνια σε μια σκακιέρα που περιμένουμε οι άλλοι παθητικά να μας μετακινήσουν (ή να μας πετάξουν απ’ έξω). Το πρώτο βήμα είναι να απέχουμε από τα δηλητήρια της μιντιακής προπαγάνδας (χρυσός κανόνας: αν δεν υπάρχει πληροφορία αληθινή και χρήσιμη, μην την ακούς). Το δεύτερο είναι να προσέχουμε πολύ τις λέξεις που χρησιμοποιούμε (χρυσός κανόνας: αν θες να πεις κάτι, πες μόνο αυτό που είναι και αληθινό και χρήσιμο-την κατάλληλη στιγμή!). Το τρίτο είναι να αναλάβουμε νοητική δράση, δημιουργώντας καθημερινά τη θετική δήλωση που θέλουμε να χαρακτηρίζει την ημέρα μας. Καλό είναι αυτή η δήλωση να γράφεται το πρωί, ώστε να μας επαναφέρει στο εσωτερικό μας κέντρο, όταν γινόμαστε σάκος του μποξ κατά τη διάρκεια της ημέρας από αυτά που ακούμε, π.χ. ‘Είμαι γεμάτος γαλήνη’, ‘Η πατρίδα μου είναι ελευθερώνεται’, ‘Ο Θεός μας οδηγεί’ ή όποια πρόταση νιώθουμε ότι μας βοηθά. Οι θετικές δηλώσεις που έχουν επιλεχτεί από  εμάς έχουν την ιδιότητα αμέσως να μας χαλαρώνουν και να κάνουν να νιώθουμε πιο δυνατοί. Δεν έχει σημασία αν δεν ακούγονται αληθινές. Αν ακούγονταν αληθινές, δεν θα είχαμε την ανάγκη να τις πούμε. Με τις θετικές σκέψεις και λέξεις, δημιουργούμε το μέλλον. Δεν έχουμε άλλο την πολυτέλεια να το αφήνουμε στα χέρια καιροσκόπων.
Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 24/9/2013


Σχετικά με τις αλλαγές στο εκπαιδευτικό


Οι κινητοποιήσεις στην εκπαίδευση έρχονται πια σε δεύτερη μοίρα, μετά την τραγική και σοκαριστική δολοφονία του νεαρού καλλιτέχνη και όλα όσα συνεπάγεται για την κοινωνία μας. Παρότι δευτερεύουσα, θα ήταν όμως καλό να μην ξεχαστούν ως άνευ σημασίας, η μεγάλη επιτυχία της συμμετοχής στις κινητοποιήσεις των εκπαιδευτικών και τα αιτήματά της. Κάποιες προσωπικές σκέψεις σχετικά με τις επιδιωκόμενες αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα είναι οι εξής:

Πριν αναφερθούμε σε οποιαδήποτε τράπεζα θεμάτων για τις ενδοσχολικές εξετάσεις του λυκείου, θα έπρεπε πρώτα να λύσουμε το θέμα της τράπεζας φαγητού. Δυστυχώς, παρά τις επανειλημμένες υποσχέσεις του υπουργείου για συσσίτια στους μαθητές, τίποτα δεν έχει υλοποιηθεί . Αναλογιζόμενοι το μεγάλο κρυφό αριθμό των μαθητών που εξακολουθούν και πεινούν, δεν νομίζω ότι δικαιούμαστε να έχουμε άλλες απαιτήσεις από αυτούς.

Διαβάζοντας για τις ενδοσχολικές εξετάσεις στο λύκειο, που πολλοί πιθανολογούν ότι θα κάνουν την πρόσβαση από τάξη σε τάξη πολύ πιο δύσκολη, καθώς ο εκπαιδευτικός δεν θα έχει τα περιθώρια να ‘περνάει’ επιεικώς το μαθητή, δεν μπορούσα παρά να σκεφτώ το ζήτημα του διαχωρισμού στην εκπαίδευση. Πρόσφατα ολοκλήρωσα ένα μεταπτυχιακό από απόσταση στις κοινωνικό-συναισθηματικές δυσκολίες σε Αγγλικό Πανεπιστήμιο. Μου έκανε μεγάλη εντύπωση ο βαθμός διαχωρισμού των μαθητών στο σχολικό πλαίσιο εκεί. Δεν είναι μόνο σε σχέση με το φύλο, αλλά και την επίδοση. Χωρίζουν π.χ. στα μαθηματικά της ίδιας τάξης σε τρία επίπεδα-τμήματα, Α, Β, Γ, δηλαδή ‘Πολύ καλοί’, ‘Καλοί’, ‘Αδύναμοι’ (οι ‘αδύναμοι΄ αποκαλούν τους εαυτούς τους ‘εμείς είμαστε τα χαζά’). Είναι αυτό παιδαγωγικά ορθό; Κατά τη γνώμη μου όχι. Μπορεί ο διαχωρισμός να είναι πιο αποδοτικός σε σχέση με τα αποτελέσματα των εξετάσεων , αλλά παιδαγωγικά και κοινωνικά θεωρώ ότι είναι ζημιογόνος. Αντίστοιχος διαχωρισμός τείνει να επικρατήσει και σε άλλους τομείς, όπως χαρισματικά παιδιά και  -πολύ της μόδας τελευταία- παιδιά με κοινωνικο-συναισθηματικές δυσκολίες (Social Emotional behavioral Difficulties), ότι κι αν σημαίνει ο όρος-ταμπέλα.  Μάλιστα αυξάνεται ο αριθμός των ειδικών σχολείων για τα παιδιά αυτά, όπως επίσης και η συχνότητα αντιμετώπισης τέτοιων δυσκολιών με φαρμακευτική αγωγή (δίνοντας π.χ. Ritalin σε υπερκινητικά παιδιά). Αν η διάδοση της ψυχοφαρμακευτικής αντιμετώπισης για τα προβλήματα συμπεριφοράς των εφήβων σοκάρει, πολύ περισσότερο με σόκαρε η διαδεδομένη χρήση κάμερας μέσα στη σχολική τάξη για ‘παιδαγωγικούς σκοπούς’: δηλαδή να βλέπει ο μαθητής τον εαυτό του, π.χ. πότε ξεκινά να κάνει φασαρία κι έτσι να προβληματίζεται και να νουθετείται! Δεν μπορούσα να πιστέψω ότι συνάδελφοί μου στη χώρα αυτή υποστήριζαν αυτό το μέτρο.  Η Αγγλία εκδίδει κάθε χρόνο δημόσια αποτελέσματα σχολικών επιδόσεων σε εθνικές εξετάσεις, στις ηλικίες 11, 14 και 18. Επειδή τα σχολεία θέλουν καλό ‘σκορ’, δεν επιθυμούν μαθητές αδύνατους ή με θέματα συμπεριφοράς. Είναι αυτός ο στόχος της παιδείας; Δεν νομίζω. Τους έχει εξασφαλίσει μια πιο ευήμερη κοινωνία; Συζητιέται.  Δίκαιη πάντως όχι. Όχι ότι η δική μας κοινωνία δεν έχει τα δικά της προβλήματα, αλλά ανταποκρίνεται με μεγάλη ανθεκτικότητα σε σχέση με αυτά που υφίσταται. Ένας βασικός παράγοντας είναι ότι το ελληνικό σχολείο, μέχρι τώρα τουλάχιστον, τους συμπεριλαμβάνει όλους. Στο δημόσιο σχολείο της γειτονιάς πάνε όλοι. Αγόρια και κορίτσια, φτωχοί, πλούσιοι, αδύναμοι και δυνατοί μαθητές, χαρισματικοί και με μαθησιακές δυσκολίες. Πιστεύω ότι έτσι θα πρέπει να συνεχίσει να είναι. Όπως η κοινωνία μας περιλαμβάνει τους πάντες και δεν μπορούμε να ζούνε κάποιοι σε προστατευμένη γυάλα, έτσι και θα πρέπει να είναι και στο σχολείο.

Αυτό σημαίνει ότι όλα τα παιδιά είναι ίδια; Σαφώς και υπάρχουν διαφορετικές εκπαιδευτικές ανάγκες, διαφορετικοί ρυθμοί και στυλ μάθησης. Για αυτόν ακριβώς το λόγο είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μικρός αριθμός μαθητών ανά τμήμα- όχι πάνω από 22. Στους 27 και 30 μαθητές, που προτείνεται τώρα, δεν μπορεί ο εκπαιδευτικός να ανταποκριθεί πλήρως στις διαφορετικές εκπαιδευτικές ανάγκες των παιδιών. Η μικρή αυτή διαφορά σε αριθμό κάνει τεράστια διαφορά στην ποιότητα εκπαίδευσης που προσφέρεται.

Μια άλλη παρατήρηση είναι η εισαγωγή της Φυσικής στην Α’ Γυμνασίου. Παρότι η πρώτη μου ειδικότητα είναι φυσικός και υποτίθεται ότι μια τέτοια ρύθμιση συμφέρει τον κλάδο μου, είμαι αντίθετη. Δεν είναι η παραπάνω Φυσική αυτό που λείπει από τη ζωή των παιδιών! Φαίνεται μια τάση για στροφή προς την τεχνοκρατική εκπαίδευση, αλλά χωρίς αντίκρισμα. Αλλιώς, οι γενιές που μεγαλώσαμε με τα φροντιστήρια στις φυσικές και τις χημείες, θα έπρεπε να είχαμε φτιάξει μια Ελλάδα παραγωγική, ανταγωνιστική, προκομμένη κλπ. Άλλα πράγματα μετρούν όμως, για να αποδώσει η εκπαίδευση στην οικονομία, στην κοινωνία αλλά και στην προσωπική ευημερία του παιδιού. Η εκπαίδευση αυτό-εκτίμησης, η εκπαίδευση αξιών, η συμβουλευτική στο σχολείο, ο σωστός επαγγελματικός προσανατολισμός και η ικανότητα να σκέφτονται κριτικά είναι οι βασικότεροι παράγοντες, ώστε οποιαδήποτε άλλη γνώση να αποδώσει καρπούς.  

Πιο σημαντική από αυτές θεωρώ την εκπαίδευση αυτό-εκτίμησης  καθώς και την πνευματικότητα, η οποία μπορεί να διδαχθεί μέσα από τα Θρησκευτικά, χωρίς όμως να δίνει εξουσία σε άλλους ανθρώπους να αποφασίζουν για τη ζωή των παιδιών. Τα παιδιά χρειάζεται να γνωρίζουν ότι δεν είναι μόνα τους στη ζωή κι ότι έχουν απευθείας σύνδεση με το Θεό, μέσω της προσευχής, που θα τους καθοδηγεί και θα τους παρηγορεί σε κάθε βήμα. Δε χρειάζονται μεσάζοντα σε αυτή τη σχέση. Θεωρώ ότι η υπακοή είναι παρεξηγημένη έννοια στη θρησκεία. Υπακοή στο Θέλημα του Θεού ναι! Αλλά μόνο εσύ μπορείς να  γνωρίζεις αυτό το Θέλημα, μέσα από την καρδιά σου. Υπακοή στο θέλημα άλλων ανθρώπων, όποια θέση και αν έχουν στην ιεραρχία της θρησκείας, δεν είναι παρά υπακοή σε ανθρώπινη εξουσία, με όλα τα λάθη, την εξάρτηση και τους κινδύνους που οποιαδήποτε υπακοή σε ανθρώπινη εξουσία συνεπάγεται.

Τα παιδιά πρέπει να μάθουν επίσης να αγαπούν την πατρίδα τους. Λέμε ότι αγαπάμε την Ελλάδα, θέλουμε όμως μόνο να παίρνουμε από αυτήν, όχι να της δίνουμε. Να παίρνουμε από τις ωραίες παραλίες της, λερώνοντάς τες. Να παίρνουμε από τη φύση της, χτίζοντας το εξοχικό στην κορυφή του λόφου, σαν κερασάκι στην τούρτα, κι ας καταστρέφουμε το τοπίο της. Να παίρνουμε περηφάνια από την ιστορία της κι ας την ξεπουλάμε τώρα. Τη σχέση μας με την Ελλάδα πρέπει να τη σκεφτούμε σαν τη σχέση με ένα πολύ αγαπημένο μας οικείο άνθρωπο-και πολύ περισσότερο.  Δεν είναι μια σχέση απρόσωπη. Όπως παίρνουμε, πρέπει και να δίνουμε. Τα παιδιά δεν γνωρίζουν πώς να αγαπήσουν την πατρίδα τους, γιατί πολύ απλά η δική μας γενιά δεν την αγάπησε-σίγουρα όχι έμπρακτα. Βασικό βήμα για να αγαπήσουμε την πατρίδα, είναι να δείξουμε συμπόνια για όλο το λαό της. Δεν μπορούμε να αγαπήσουμε την Ελλάδα και να είμαστε διαχωρισμένοι με μίσος. Είναι αδύνατον. Εκείνος που μισεί άλλον Έλληνα, ό,τι κι αν έχει κάνει, δεν αγαπά την Ελλάδα. Αν δεν γνωρίζουμε πώς να αγαπήσουμε τη χώρα μας έμπρακτα ή πώς να αποφύγουμε το θυμό, τη ζήλια, τον πειρασμό της προδοσίας και το ‘εγώ’ στις σχέσεις μας με τους άλλους Έλληνες, τότε πρέπει να ζητήσουμε βοήθεια από το Θεό:  ‘Πες μου, πώς μπορώ να βοηθήσω τη χώρα μου σήμερα;’ ‘Πάρε από εμένα τις σκέψεις μίσους για … ’. Μόνο καλλιεργώντας τις τρεις αυτές ιδιότητες (έμπρακτη αγάπη προς την πατρίδα, συμπόνια για τους συμπολίτες, βοήθεια από το Θεό), μαζί με την αυτό-εκτίμηση, μπορούν τα παιδιά να χτίσουν αύριο μια κοινωνία που θα πάει μπροστά. Αλλιώς, όσες ασκήσεις Φυσικής κι αν λύνουν…

Το θέμα της συμπόνιας για τους συμπολίτες με απασχολούσε από πριν, αλλά τώρα, μετά την τραγική και σοκαριστική δολοφονία του Παύλου Φύσσα, το βρίσκω πιο επίκαιρο από ποτέ. Μπορεί αρκετοί συμπολίτες μας (απαράδεκτος ο αριθμός) να μη νοιάζονται για τους άλλους που έχασαν τη δουλειά τους, όμως  ο θάνατος ενός νέου ανθρώπου, σίγουρα έχει αγγίξει χορδή συμπόνιας σε πολλούς  Έλληνες, ιδιαίτερα τους πιο ηλικιωμένους, που έχουν υπάρξει και οι ίδιοι γονείς. Θα έπρεπε να είχαμε ευαισθητοποιηθεί πολύ νωρίτερα. Και για τις πάμπολλες ρατσιστικές επιθέσεις (η κάθε ανθρώπινη ζωή έχει την ίδια αξία), αλλά και για τους Έλληνες συμπολίτες που δοκιμάζονται από ανέχεια και ανεργία. Το συγκεκριμένο περιστατικό μπορεί να λειτουργήσει ως κάλεσμα αφύπνισης. Όχι φόβου, αλλά αφύπνισης.  Αυτό που ήταν ασυνήθιστο σε αυτήν την περίπτωση (και πιστεύω ότι ο Θεός επέτρεψε να έρθουν τα πράγματα έτσι) είναι ότι ο δράστης συνελήφθη (από γυναίκα μάλιστα, έχει κι αυτό τη σημασιολογία του) και το θύμα μπόρεσε να τον ταυτοποιήσει ξεκάθαρα πριν εκπνεύσει. Δίνοντας τόσο τραγικά  τη ζωή του, ο νεαρός καλλιτέχνης προσέφερε μια απόλυτα ξεκάθαρη ευκαιρία να δουν όλοι, μα όλοι οι Έλληνες,  πέρα από κάθε αμφιβολία, ποιος κάνει τι, ποιος καλύπτει ποιον, ποιος υποκρίνεται και πώς. Ταυτόχρονα, μέσα από αυτήν την τραγική απώλεια ζωής, ενεργοποιήθηκε το τείχος της συμπόνιας, πιστεύω σε μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού (σίγουρα στις μανάδες, που ταυτίζονται με τη μάνα του νεκρού). Η συμπόνια είναι το εργαλείο του φωτός. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει να απαντήσουμε στη βία με τη βία. Αυτό έχει τονιστεί και από πολιτικούς και από αναλυτές. Τα εργαλεία του φωτός, δηλαδή η συμπόνια και η εσωτερική, δυναμική απόφαση ότι δεν θα ανεχτούμε άλλους σκοτωμούς είναι πολύ πιο δυνατά κι αποτελεσματικά από τη βία. Κι όσο για τις παπαγαλίες περί εμφυλίου (πολλοί τίτλοι το κυκλοφορούν σαν απευκταίο και καταδικαστέο, όμως στην ουσία, ο τρόπος που το λένε είναι σαν να το διαφημίζουν, σαν να έχει ήδη γίνει!), πιστεύω ότι δεν μπορεί να συρθεί ο ελληνικός λαός εκεί. Το έχει ζήσει, το έχει βιώσει, το έχει αφήσει πίσω. Μπορεί στο θέμα της ανεργίας ή στο θέμα του αλλοδαπού να μην έχουμε ακόμη εγείρει επαρκώς το τείχος της συμπόνιας, αλλά στο θέμα της ζωής των παιδιών μας, το τείχος της συμπόνιας έχει χτιστεί με πολύ πόνο και κόπο και δεν μπορεί να διαλυθεί από αναμοχλεύσεις μίσους και χάους.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 19/9/2013

Κίνητρα για μάθηση και δημιουργικότητα (2)


Μία από τις πιο συνηθισμένες διαμαρτυρίες γονέων κι εκπαιδευτικών, σχετικά με την χαμηλή απόδοση των παιδιών, είναι η εξής: « Είναι έξυπνος, αλλά δεν ενδιαφέρεται. Είναι τεμπέλης». Σύμφωνα με τον αμερικανό παιδοψυχίατρο Mel Levine, ειδικό σε θέματα σχολικής απόδοσης, δεν υπάρχουν «τεμπέλικα» παιδιά. Όλα τα παιδιά έχουν ανάγκη να εκφράσουν το δημιουργικό τους δυναμικό και να νιώσουν παραγωγικά και άξια. Αν τα παιδιά ήταν τεμπέλικα, τότε δεν θα έπαιζαν! Το παιχνίδι (το αυθεντικό παιδικό παιχνίδι μεταξύ πραγματικών παιδιών, όχι το βιντεοπαιχνίδι) απομυζεί τεράστιες ποσότητες σωματικής, ψυχικής και νοητικής ενέργειας. Τα παιδιά παίζουν ατελείωτες ώρες με κατασκευές, ή φανταστικά σενάρια, μέσα από τα οποία αναπαριστούν τον κόσμο, καλλιεργούν τη φαντασία, βρίσκουν λύσεις σε προβλήματα, αποδομούν και αναδομούν ιδέες (Bruner, 1976). Η έλλειψη του φόβου της κατάκρισης τα αφήνει ελεύθερα να δημιουργήσουν χωρίς κόπο. Η ακούραστη ενασχόληση του παιδιού με το παιχνίδι αποδεικνύει ότι η ‘τεμπελιά’ είναι παρεξηγημένη έννοια. Η δημιουργικότητα είναι βασική ανάγκη του ανθρώπου -όχι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη! Όταν λοιπόν ένα παιδί αποφεύγει να εκπληρώσει την δημιουργική ανάγκη του, τότε το εμπόδιο βρίσκεται αλλού- όχι στην αδιαφορία ή οκνηρία.  Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα απιδιά να απελευθερώσουν το δημιουργικό δυναμικό τους, αναπτύσσοντας τις κατάλληλες δεξιότητες εργασίας; Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά να γίνουν ο καλύτερος εαυτός τους (όχι σαν κάποιον άλλον!), ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η εκπαίδευση φαίνεται να απαξιώνεται στα μάτια των παιδιών, λόγω της αδυναμίας να εξασφαλίσει επαγγελματική αποκατάσταση;

Οι τρόποι εργασίας, μάθησης, έκφρασης της δημιουργικότητας  μαθαίνονται από την νηπιακή ακόμη ηλικία. Από την πρώτη σχολική ηλικία καλλιεργούνται επίσης η αυτογνωσία (γνώση των δυνάμεων, των αδυναμιών, των ενδιαφερόντων μου), η αυτό-διαχείριση (μεταφράζω τα όνειρά μου σε στόχους και δεσμεύομαι να τα πραγματοποιήσω) και η αυτό-οργάνωση (έχω τη ατζέντα μου και μαθαίνω να είμαι συνεπής με τον εαυτό μου και όλες τις υποχρεώσεις μου). Αυτές είναι δεξιότητες ζωής, πολύ σημαντικότερες από την ακαδημαϊκή γνώση, απαραίτητες σε οποιαδήποτε επαγγελματική εξέλιξη. Δυστυχώς, πολλές φορές η αρνητική σχολική εμπειρία παραλύει τα παιδιά, αντί να τα βοηθήσει. Εκτός από το εξωτερικό απολυτήριο (με το βαθμό-σφραγίδα), τα παιδιά αποφοιτούν με ένα εσωτερικό απολυτήριο, που πολύ συχνά αναγράφει: «Είμαι ή τεμπέλης ή χαζός»( ή και τα δύο!). Ενώ το εξωτερικό απολυτήριο θα ξεχαστεί σε κάποιο συρτάρι, το εσωτερικό θα παραμείνει στο υποσυνείδητο του παιδιού, υπονομεύοντας την πορεία του παιδιού σε όλη του τη ζωή (αν συνειδητά δεν το αλλάξει). Ένας μεγάλος αριθμός παιδιών με αρνητικά εσωτερικά απολυτήρια εξελίσσεται σε ένα μεγάλο αριθμό ενηλίκων με εσωτερική παράλυση (προσωπική, δημιουργική, επαγγελματική), ο οποίος με τη σειρά του συνεισφέρει στην παράλυση μια ολόκληρης κοινωνίας και οικονομίας. Η ζημιά της χαμηλής αυτοεκτίμησης δύσκολα εκτιμάται.

Η ακινητοποιημένη δημιουργικότητα δημιουργεί αισθήματα μη ικανοποίησης, αναξιότητας και θλίψης. Δεν είναι τυχαίο που η απασχολησιοθεραπεία αποτελεί βασικό πυλώνα θεραπείας για εθισμούς, κατάθλιψη και γηριατρική ψυχιατρική. Αν είχαν τα παιδιά διδαχθεί από μικρά να εκτιμούν και να αποζητούν τη δημιουργική τους έκφραση, χωρίς κατάκριση, χωρίς την κατάρα της τελειότητας να τα καταδιώκει (‘αυτό που θα κάνω δεν θα είναι καλό, άρα δε δοκιμάζω’), θα είχαν έτοιμη τη δεξιότητας της έκφρασης της δημιουργικότητας να τους συμπαραστέκεται επαγγελματικά και ψυχικά σε όλη τους τη ζωή. Απεναντίας το σχολικό μας σύστημα, επιβραβεύει μόνο μια μονοδιάστατη, παρωπιδική και τυφλά υπάκουη ‘δημιουργικότητα’, η οποία εκτελεί εντολές, η οποία δέχεται μόνο μία απάντηση ως σωστή, η οποία αφήνει την πλειοψηφία των παιδιών να νιώθουν μειονεκτικά ως προς τις ικανότητές τους και τη γενικότερη αξία τους. Ακόμη κι αν ξεκινήσουν με αγάπη για τη μάθηση, πολλά παιδιά εγκαταλείπουν την προσπάθεια στην πορεία, τραυματισμένα από τις προσβολές εκπαιδευτικών και γονιών, ταπεινωμένα από τη γελιοποίηση να είναι όρθια στον πίνακα μπροστά στην τάξη και να μην ξέρουν τι να πουν. Το σχολείο τα τιμωρεί γιατί δεν αποστηθίζουν πληροφορίες που δεν θα τους χρειαστούν ποτέ. Ζημιώνονται ακόμη περισσότερο, όταν μαζί με την άχρηστη μάθηση, εγκαταλείπουν ακόμη και τα δικά τους ταλέντα και ενδιαφέροντα, πεπεισμένα ότι ‘εγώ δεν είμαι καλός για τίποτα’. Πολλές φορές μεγαλώνουν με την απερίγραπτη αγωνία ‘μη μείνουν στην ίδια τάξη’, ένα μέτρο παντελώς άχρηστο και καταστρεπτικό για όποια αυτοεκτίμηση έχει μείνει στο παιδί (αμέτρητοι ενήλικες συνεχίζουν να βλέπουν εφιάλτες μέχρι τα βαθιά γεράματα, ότι έμειναν στην ίδια τάξη). Πόσοι ενήλικες αλήθεια θα άντεχαν παραπάνω από τρεις επισημάνσεις λαθών σε ένα ημερήσιο σεμινάριο ως εκπαιδευόμενοι; Πρόσφατα βρέθηκα σε αυτή τη θέση ως εκπαιδευόμενη και, παρά την ηλικία, εμπειρία και αυτοπεποίθηση, στην τρίτη επισήμανση λοξοκοίταξα τον εκπαιδευτή, θέλοντας να του πω ‘αν συνεχίσεις έτσι, δεν θα σου μείνουν και πολλοί εκπαιδευόμενοι-έχει αρχίσει να μην είναι τόσο ευχάριστο’. Ας σκεφτούμε όμως ότι τα παιδιά υποχρεούνται να αντιμετωπίσουν μια τέτοια κατάσταση (με πολύ χειρότερα σχόλια), πολλές φορές κάθε μέρα για χρόνια! Πώς να μη βγει το ‘εγώ’ τους διαλυμένο από την κριτική; Πώς περιμένουμε μετά αυτά τα παιδιά να στήσουν επαγγελματική καριέρα, να θεμελιώσουν μια ολόκληρη οικονομία; Θα εισπράξουμε ακριβώς αυτό το οποίο σπείραμε. Και δεν θα φταίει μόνο το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, αλλά πολύ περισσότερο το άρρητο, το κρυφό πρόγραμμα σπουδών, δηλαδή η ψυχολογική προσέγγιση προς τη μάθηση και τις δεξιότητες εργασίας και δημιουργικότητας.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά που αρνούνται να προσπαθήσουν;

1)            Τα παιδιά θέλουν να αποδώσουν, θέλουν να πετύχουν, θέλουν να δοκιμάσουν (η εξερεύνηση και η περιέργεια ανήκουν εξάλλου στη φύση της παιδικής ηλικίας), αλλά φοβούνται μια ακόμη ματαίωση, μια ακόμη αποτυχία. Είναι σημαντικό να τα ενθαρρύνουμε με έπαινο, ακόμη και στην παραμικρή προσπάθεια και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να κάνουν μικρά βήματα (baby steps), στα οποία μπορούν να πετύχουν. “Set them up for success” είναι η συνταγή και δημιουργεί θαύματα στην κινητοποίηση του παιδιού.

2)            Τα παιδιά ίσως έχουν αρνητικούς συνειρμούς, λόγω δυσάρεστων εμπειριών με κάποιο συγκεκριμένο μάθημα ή εκπαιδευτικό. Φροντίζουμε να δώσουμε μια νέα ευχάριστη προσέγγιση στο μάθημα, κάνοντάς το ενδιαφέρον με παραδείγματα από την καθημερινή ζωή, από εγκυκλοπαίδειες, Διαδίκτυο κλπ. Απομυθοποιούμε το αλάνθαστο των εκπαιδευτικών στα μάτια του παιδιού (δεν απαξιώνουμε, αλλά απομυθοποιούμε). Οι εκπαιδευτικοί είναι και αυτοί άνθρωποι, με τις ανθρώπινες αδυναμίες και ανασφάλειές τους και μπορεί ενδεχομένως κάποια στιγμή να τα αδίκησαν. Διδάσκουμε στο παιδί ότι, παρόλο που η κριτική στις πράξεις (με επιχειρήματα κι εξηγήσεις) μπορεί να είναι χρήσιμη, κανείς δεν έχει δικαίωμα να μειώνει τη αξία του ως άτομα (π.χ. με αρνητικούς χαρακτηρισμούς σε δεύτερο ενικό).

3)            Παιδιά με αναβλητικότητα και αποφυγή (αρνητικά μοτίβα συμπεριφοράς, που λειτουργούν ως άμυνα, αλλά δυστυχώς ερμηνεύονται ως «τεμπελιά») συχνά έχουν πολύ χαμηλή αυτό-εκτίμηση, με ενδόμυχες πεποιθήσεις, όπως: «Είμαι άχρηστος, δεν μου κάνω τίποτα καλό, δεν πρόκειται να τα καταφέρω, οι άλλοι είναι καλύτεροι από εμένα». Επαινούμε κι ενθαρρύνουμε το παιδί, όσο μπορούμε, αλλάζοντας τις πεποιθήσεις του σε θετικές: «Μπορώ. Αξίζω. Είμαι ικανός. Έχω το δικό μου μοναδικό συνδυασμό από ταλέντα κι ικανότητες». Πάντα επαινούμε την προσπάθεια, όσο μικρή και αν φαίνεται. Ο έπαινος, μαζί με την ευχαρίστηση του δημιουργικού αποτελέσματος,  είναι το καύσιμο που συντηρεί την προσπάθεια.

4)            Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί να συνηθίσει στον θετικό κύκλο της επιτυχίας («πιστεύω στον εαυτό μου-δοκιμάζω- επαινώ την προσπάθειά μου- ξαναδοκιμάζω –πετυχαίνω –έχω περισσότερη αυτοπεποίθηση») και να απομακρυνθεί από τον φαύλο κύκλο της αποτυχίας («απέτυχα- είμαι ανίκανος –αποφεύγω, δεν δοκιμάζω-περισσότερη αποτυχία- ακόμη χαμηλότερη αυτοπεποίθηση»). Διδάσκουμε στο παιδί να ενισχύει τον εαυτό του πάντα, να επαινεί και να ενθαρρύνει τον εαυτό του σε κάθε βήμα. Η αυτό-υποστήριξη είναι ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, που θα χρησιμεύσει στο παιδί σε όλη του τη ζωή, ακόμη κι όταν δεν είμαστε εμείς κοντά του. Θα το κρατήσει σταθερό στα πισωγυρίσματα της ζωής, τα οποία είναι αναπόφευκτα.

5) Ενθαρρύνουμε στα παιδιά την περιέργεια και τον αυθορμητισμό. Όταν ‘σκαλώνει’, δίνουμε μια μικρή βοήθεια-συμβουλή για να προχωρήσει, χωρίς να καταπνίγουμε τη δική του δημιουργικότητα και την εμπιστοσύνη στον εαυτό του. Είναι σημαντικό να μάθει να κάνει πράγματα μόνο του και να στηρίζεται στα πόδια του.  Ο υπερ-προστατευτισμός δίνει στο παιδί το έμμεσο μήνυμα ότι δεν το εμπιστευόμαστε. Επίσης, η αγάπη μας για το παιδί θα πρέπει να είναι άνευ όρων, ανεξάρτητα από τις επιδόσεις του. Όταν του λέμε ‘αν δεν διαβάσεις, δεν θα σε αγαπάω’, το προκαταβάλλουμε υποσυνείδητα να αποτύχει. Αποτυγχάνοντας, θα τιμωρήσει εμάς, αλλά θα τιμωρήσει και τον εαυτό του.

Τέλος, εμείς οι ενήλικες, γονείς και εκπαιδευτικοί, είμαστε το ζωντανό παράδειγμα. Θα προβάλλουμε στα παιδιά τις δικές μας ανασφάλειες. Για αυτό είναι σημαντικό να εργαζόμαστε συστηματική για τη δική μας αυτοβελτίωση και προσωπική ανάπτυξη. Όταν έχουμε αυτοπεποίθηση, όταν δεν βαριόμαστε, αλλά αγαπούμε την εργασία μας, δείχνουμε επιμονή και αυτό-υποστήριξη στις δυσκολίες, τα παιδιά παραδειγματίζονται και μαθαίνουν να αγαπούν την προσπάθεια, κάνοντας πάντα το καλύτερο που μπορούν. Κι αυτό είναι αρκετά καλό.

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 9/9/2013
Δημοσιεύτηκε στο www.iatronet.gr
 

Κακοποίηση ζώων από παιδιά: διαδεδομένη, άγνωστη συνήθεια


Η συσχέτιση κακοποίησης ζώων από παιδιά με την παιδική επιθετικότητα έχει μελετηθεί εκτεταμένα  (Heather et al. 2003). Έχει παρατηρηθεί ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της έκθεσης σε βία στην οικογένεια και της κακοποίησης ζώων από παιδιά, παρότι τα ίδια τα παιδιά δεν αναγνωρίζουν πάντα αυτή τη σύνδεση. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι παιδιά που εθίζονται να κακοποιούν ζώα, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να κακοποιήσουν αργότερα ευάλωτα άτομα, όπως άλλα, μικρότερα παιδιά ή ηλικιωμένους. Αντίστροφα, παιδιά που μαθαίνουν να φροντίζουν τα ζώα, έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν συμπόνια κι ενσυναίσθηση προς άλλα άτομα. Αυτό που έχει λιγότερο ερευνηθεί είναι η συχνότητα με την οποία παιδιά στη χώρα μας κακοποιούν και βασανίζουν ζώα, όχι επειδή έχουν απαραίτητα βίαια βιώματα, αλλά απλώς «για πλάκα»….

Όποιος εκπαιδευτικός εγείρει στην τάξη το θέμα της κακοποίησης ζώων από παιδιά, θα παρατηρήσει αμέσως την πλειοψηφία της τάξης να σηκώνει κατεπειγόντως το χέρι και να έχει ανάγκη να μιλήσει, είτε για κάτι που έκανε, είτε για κάτι που παρατήρησε άλλα παιδιά (ή ενήλικες) να κάνουν. Αυτή η μορφή της βίας είναι δυστυχώς εξαιρετικά διαδεδομένη, αλλά ελάχιστα έχει συζητηθεί, καθώς:  1)θεωρούμε ότι η κακοποίηση των ζώων δεν «μετράει και τόσο», 2) «μετράει» ακόμη λιγότερο όταν την διαπράττουν τα αθώα βλαστάρια μας. Και οι δύο παραδοχές είναι βεβαίως αβάσιμες. Τα παιδιά μπορεί να επηρεαστούν από την απαξίωση των ενηλίκων προς τα ζώα και λόγω άγνοιας και περιέργειας να πειραματιστούν με το βασανισμό τους. Αυτό δημιουργεί μεγάλες ενοχές στο παιδί, που έχει ανάγκη να μιλήσει, αλλά και να καθοδηγηθεί σχετικά με το πώς συμπεριφερόμαστε στα ζώα.

Η κακοποίηση των ζώων ορίζεται ως «η εμπρόθετη πρόκληση μη απαραίτητου πόνου, οδύνης, αγωνίας και/ή  θανάτου ενός ζώου» (Ascione, 2001). Στην κοινωνία μας συχνά γίνεται αποδεκτή η αριστοτελική ιεραρχία των έμβιων όντων σχετικά με τη σημασία της ζωής τους, π.χ. έντομο< ψάρι< βατράχι< κουνέλι< γάτα και σκύλος< άλογο. Βεβαίως αυτή η ιεράρχηση είναι κατά κάποιο τρόπο αυθαίρετη (δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με ποιο τρόπο νιώθει η μέλισσα σωματικό πόνο, ούτε τη ζημιά που κάνουμε σκοτώνοντάς την), αλλά επίσης, δεν γίνεται πάντα σεβαστή (π.χ. παρά την υψηλή θέση τους στην ιεραρχία, οι σκύλοι και τα άλογα πέφτουν συχνά θύματα στυγνής κακοποίησης). Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε στα παιδιά ότι αυτή η ιεράρχηση είναι μια αυθαίρετη, ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Από πνευματικής σκοπιάς, όλα τα έμβια όντα είναι πλάσματα του Θεού κι έχουν το λόγο τους να υπάρχουν στη Γη (μια πιθανή απάντηση στο μαθητή που ρωτά: «και γιατί να μην τα σκοτώσουμε αφού δεν μας χρησιμεύουν σε κάτι;»). Επίσης, ας υπενθυμίσουμε στα παιδιά ότι η ανθρωπότητα προοδεύει όσον αφορά τις προσεγγίσεις και τις αξίες της σε σχέση με το σεβασμό στη ζωή. Πριν έναν αιώνα, η παιδική κακοποίηση, όπως και η παιδική δουλεία, θεωρούνταν κοινωνικά αποδεκτές. Σήμερα -παρότι συνεχίζουν να υφίστανται- θεωρούνται ξεκάθαρα καταδικαστέες. Ίσως σε μερικά χρόνια, οι μελλοντικοί άνθρωποι να  φρίττουν στην ιδέα ότι επιτρεπόταν π.χ. να κυνηγούμε αγριογούρουνα όταν δεν πεινούμε, ή να αφήνουμε σκυλιά να λιμοκτονούν στους δρόμους, όταν πετάμε το 1/3 του φαγητού που παράγουμε. Αν βοηθήσουμε τα παιδιά να ευαισθητοποιηθούν από τώρα, η μελλοντική αυτή στιγμή μπορεί να έρθει πολύ συντομότερα από όσο νομίζουμε.

 

Το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό και πολύπλοκο, αλλά ειδικά για τη χώρα μας, θεωρώ ότι πολύ βασικός παράγοντας είναι η απαξίωση με την οποία οι ενήλικες μιλούν ή συμπεριφέρονται στα ζώα. Τα παιδιά μαθαίνουν να φοβούνται και να απεχθάνονται τα «βρώμικα» ζώα, που «έχουν αρρώστιες» και θα τα «δαγκώσουν». Μπροστά σε όλες αυτές τις συχνά φαντασιωσικές απειλές, θεωρούν δικαίωμά τους να εκδικηθούν το ζώο, πετώντας του π.χ. πέτρες, ή αφήνοντάς το να πεθάνει από πείνα και δίψα. Χρειάζεται ενημέρωση και εκπαίδευση, σχετικά με το πώς συμπεριφερόμαστε στα ζώα. Τα παιδιά απορροφούν οποιαδήποτε συζήτηση σαν σφουγγάρια, γιατί τα ζώα είναι πολύ σημαντικά στην ψυχή των παιδιών (αντιθέτως με τους ενήλικες που έχουν αποκοπεί από τη φύση και την αθωότητα που εκφράζεται μέσα από το ζωικό βασίλειο). Αντίστροφα, όταν η σχέση παιδιού και ζώου θεραπεύεται, το παιδί νιώθει μεγάλη ανακούφιση και μπορεί να ωφεληθεί με αναπάντεχους τρόπους (χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα γνωστού μου τετράχρονου παιδιού: το παιδί, παρά τις επίμονες θεραπείες ειδικών, δεν είχε ξεκινήσει να μιλά. Η ομιλία του ξεκίνησε όταν η οικογένεια πήρε στο σπίτι σκύλο, με τον οποίο το παιδί δέθηκε πολύ).

Η έρευνα της Heather σε 2000 μαθητές στην Αγγλία έδειξε ότι πάνω από τα μισά παιδιά είχαν  άμεση εμπειρία από θέαση (ακόμη και όταν δεν παραδέχονταν τα ίδια τη δράση) ακραίων μορφών κακοποίησης ζώων, όπως να πετούν τούβλα στο κεφάλι της γάτας, να πετούν τη γάτα στη φωτιά, να πετούν γατάκια στον αέρα, να χτυπούν το σκύλο με τη μύτη του φτυαριού, να βγάζουν τα φτερά της πεταλούδας και μια σειρά ακόμη αποτροπιαστικών πράξεων, που γεμίζουν μια θλιβερή λίστα. Το πιο ενδιαφέρον εύρημα της Heather όμως ήταν η αιτιολόγηση των παιδιών. Στην ερώτηση «Για ποιο λόγο κακοποίησες ζώα;» ή συχνότερη απάντηση ήταν «εκδίκηση», η δεύτερη «για πλάκα», και η τρίτη «δεν ξέρω, δεν μπορώ να σκεφτώ γιατί το έκανα». Κατά την ερευνήτρια, η πρώτη απάντηση πολύ πιθανώς αποτελεί άμυνα του παιδιού στην ενοχή – με κάποιο τρόπο θα έπρεπε να φταίει το ζώο! Οι δύο επόμενες είναι  οι πιο αποκαλυπτικές: «για πλάκα» ή «γιατί έτσι». Εδώ ακριβώς βρίσκεται το τεράστιο έλλειμμα παιδείας. Τα παιδιά οφείλουν να διδαχθούν ότι τα ζώα είναι ζωντανοί οργανισμοί όπως εμείς, με το  ίδιο δικαίωμα για ζωή στη Γη όπως εμείς, που νιώθουν πόνο και αγωνία όπως εμείς, αλλά αντίθετα με εμάς, δεν έχουν δόλο στην καρδιά τους και θα προσφέρουν την αγάπη, όπου τους ζητηθεί, χωρίς επιθυμία για εκδίκηση. Όταν μιλούμε στα παιδιά για τα ζώα με αυτόν τον τρόπο, μιλούμε κατευθείαν στην καρδιά τους. Έχω παρατηρήσει ότι τα παιδιά αμέσως λαμβάνουν το μήνυμα, αλλάζουν αμέσως στάση, δείχνουν περισυλλογή και θέλουν να μιλούν ασταμάτητα για τις θετικές τους εμπειρίες με τα ζώα. Αυτό αποδεικνύει πόσο σημαντικά είναι τα ζώα στην ψυχή τους και αυτή τη σχέση πρέπει να την προστατέψουμε και να την καθοδηγήσουμε με αγάπη.

Το τρίτο ενδιαφέρον εύρημα είναι οι προτάσεις των ίδιων των παιδιών σχετικά με το πώς μπορεί να σταματήσει η κακοποίηση ζώων από εκείνα. Σε συντριπτική πλειοψηφία τα παιδιά προτείνουν την εκπαίδευση, παρά την τιμωρία(Paul, 1993).:

‘Καλλιεργήστε τη συμπόνια στα παιδιά’, ‘δείξτε στα παιδιά ότι τα ζώα ζουν κι αναπνέουν όπως εμείς’, ‘βοηθήστε τα να καταλάβουν τα ζώα’, ‘διδάξτε μας μαθήματα πώς να φροντίζουμε τα ζώα’, ‘πείτε ότι τα ζώα είναι σαν τους ανθρώπους’

Η ευαισθητοποίηση λοιπόν των παιδιών μπορεί να ξεκινήσει σήμερα, δε χρειάζεται να περιμένουμε ειδικό εκπαιδευτικό πακέτο ή ειδική επιμόρφωση. Ας μιλήσουμε σήμερα στα παιδιά για το λάθος της κακοποίησης ζώων. Ας είμαστε διατεθειμένοι να ανοίξουμε το νου μας στις ιδέες των παιδιών σχετικά με τη συστημική κακοποίηση που υφίστανται τα ζώα στην κοινωνία μας, η οποία είναι σιωπηρά αποδεκτή, όπως π.χ. τα εκτροφεία κοτόπουλων, όπου τα ζώα είναι παγιδευμένα σε χώρο Α4 για μια ολόκληρη ζωή ή τους εργαστηριακούς πειραματισμούς σε ζώα για είδη που δεν είναι απαραίτητα. Ή ακόμη, το κυνήγι υψηλής τεχνολογίας από ανθρώπους που δεν πεινούν, αλλά επιδίδονται στο θάνατο των ζώων για χόμπι.

Η κακοποίηση ζώων δεν είναι ακίνδυνη, ούτε «αστεία» (‘τα κορίτσια που κακοποιούν ζώα έχει βρεθεί ότι δαγκώνουν και χτυπούν τα άλλα παιδιά περισσότερο από το μέσο όρο, ενώ τα αγόρια καταστρέφουν τα αντικείμενα των άλλων’ Heather et al. 2003). Πρέπει να προστατέψουμε τα παιδιά από το καταστροφικό συναίσθημα παντοδυναμίας που τα κατακλύζει όταν πειραματίζονται με τον πόνο, το σώμα και τη ζωή ενός έμβιου πλάσματος. Η απάνθρωπη εγκατάλειψη ενός ζώου να πεθάνει από ασιτία είναι επίσης μια μορφή κακοποίησης. Κι ενώ μεν εύκολα κατηγορείται η οικονομική κρίση για την εγκατάλειψη οικόσιτων στο δρόμο, κυρίως σκύλων, στην πραγματικότητα το σωματικό μέγεθος των ατόμων, αλλά και το πεταγμένο φαγητό στους κάδους στις γειτονιές, όπου έχουν εγκαταλειφθεί τα ζώα συχνά δείχνει ότι δεν ευθύνεται η έλλειψη φαγητού, αλλά η παντελής έλλειψη ενδιαφέροντος. Τα ζώα είναι και αυτά πλάσματα του Θεού, και κατά συνέπεια αδέρφια μας (και αυτό είναι κοπλιμέντο για το ανθρώπινο είδος!). Όταν τα βοηθούμε, με το ελάχιστο, μηδαμινό κόστος που έχει αυτή η βοήθεια, στην ουσία βοηθούμε το Θεό και τη Δημιουργία Του. Αληθινά νομίζουμε ότι οι δικές μας προτεραιότητες είναι πιο σοφές;

Πρεκατέ Βικτωρία, www.brightplanet.blogspot.gr, 4/9/2013
Δημοσιεύτηκε στο www.iatronet.gr
 

Πηγές

ASCIONE, F. R. (2001). Animal Abuse and Youth Violence Juvenile Justice Bulletin. September 2001.Available online at:http://www.ncjrs.org/html/ojjdp/jjbul2001

Heather Piper , Mike Johnson , Steve Myers & Joan Pritchard (2003) Children and young people harming animals: intervention through PSHE?, Research Papers in Education, 18:2, 197-213

PAUL, E. S. and SERPELL. J. A. (1993). ‘Childhood Pet Keeping and Humane Attitudes in Young Adulthood’, Animal Welfare, 2, 321–337.

"Άνευ όρων και αμετάκλητα παραιτήθηκαν από την εθνική κυριαρχία"
Αξιολόγηση μαθητών, αξιολόγηση σχολείων, δήθεν αξιοκρατία και πώς ένας 14χρονος μαθητής ζωγράφισε την Ελλάδα!
Μισογυνισμός τον 21ο αιώνα, ένα συγκλονιστικό βιβλίο και η τραγική ιστορία μιας αφανούς ηρωίδας
Make believe:Η ετερο-εκπληρούμενη προφητεία
Grooming εφήβων: όταν ο 'έρωτας' ενηλίκου-έφηβης αποκαλύπτει το αληθινό του πρόσωπο
Το λάθος της αποχής
Γυναίκες μόνες στο δυτικό κόσμο: σχολιασμοί σε ένα βιβλίο
Πάσχα 2014

Οι χαμαιλέοντες (και η λαμπρή εξαίρεση του ΕΠΑΜ)
Σκέψεις σχετικά με την αυτοαξιολόγηση της σχολικής μονάδας
Ακραία βία στα παιδιά
Αυτοτραυματισμός στους εφήβους
"Επανακαλωδίωση" και εργασία
Αφθονία, ευλογία, ασφάλεια
Ψυχολογικό αντίκτυπο της κρίσης στα παιδιά (2)
The way out is the way up
Σχόλια και προτάσεις για την παιδεία
Πώς να περάσουμε σε εθνικό κρατικό νόμισμα-οι 100 πρώτες μέρες-πρόταση ΕΠΑΜ
Αρπαγή γης, το νέο κυνήγι θησαυρού των επενδυτών
Καλή χρονιά (ή πώς να την κάνουμε...)

2013
Κλείνοντας το 2013
Έφηβοι και κίνδυνοι στο Διαδίκτυο
Διεθνής Συνάντηση ΕΠΑΜ
Αυτοπροστασία των παιδιών από τη λεκτική βία
Μιλάμε στα παιδιά για την κρίση στις σχολικές εορτές;
Πώς να βοηθήσουμε τα απομονωμένα παιδιά
Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας στους νέους
Αναρτήσεις 2013
Η μιντιακή επίθεση στην αθωότητα
Η δύναμη της θετικής σκέψης και η δύναμη του θετικού λόγου
Σκέψεις σχετικά με τις αλλαγές στο εκπαιδευτικό
Κίνητρα μαθητών για μάθηση και δημιουργικότητα(2)
Κακοποίηση ζώων από παιδιά: αγνωστη,διαδεδομένη συνήθεια
Διαθεματικό μάθημα στην πολική αρκούδα
Bullying κράτους ενταντίον πολιτών
Σιωπηρή εκπαίδευση των παιδιών στη βία: μια βραδυφλεγής βόμβα;
Η επιλογή της ομορφιάς ή της ασχήμιας στην καθημερινή ζωή
Το σχολείο ως καταφύγιο: Ο ρόλος του σχολείου στην προάσπιση της ψυχικής υγείας των παιδιών
Παρεξηγημένη (κι επικίνδυνη) μεταφυσική

Κακοποίηση μαθητών από εκπαιδευτικούς
Συναισθηματική
υπερφαγία: Όταν το ψυγείο από ‘φίλος’, γίνεται ‘εχθρός’

Αγωγή διαφυλικών σχέσεων στους εφήβους
Παρεξηγημένη υπερηφάνεια και υπεροψία
Οι τρεις μηχανισμοί επιβίωσης και το διαλυτικό του φόβου
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Β'
Αξίες (των εφήβων;) την εποχή της κρίσης, Α'
Συνεξάρτηση
Η Οιδιπόδεια πληγή
Το ανθρώπινο δικαίωμα του παιδιού να μεγαλώσει χωρίς να μισεί
Το δίλημμα της μετανάστευσης
Καλή χρονιά με χαρά, ζωή και επίγνωση

Οκτώβρης 2012,Εκπαίδευση Ειρήνης-Δάσκαλοι Χωρίς Σύνορα,Απελυθέρωση από το καλούπι, Σεπτέμβριος 2012,Γαύδος, αρκούδες και Σομαλία, Αγχώδης διαταραχή και κρίσεις πανικού,Μιντιακή αισθητική και απλότητα, Αύγουστος 2012,Ζηλοφθονία:Εθνικό πάθος;,Ελευθερία επιλογής,Προβολή κι ενοχή(Η βροχή της λύπης),Ψυχολογική στάση απέναντι στην ηγεσία,Κυβισθήσεις στις λέξεις και το θέμα με τα στρατόπεδα (ξανά),Τα 'παιδιά της δραχμής' και οι 'μάγκες του ευρώ', Ιούλιος 2012Αναμνήσεις από εθελοντική εργασία σε μοναστήρι,Η μιντιακή τρομολαγνεία και πώς να προστατευτούμε , Ιούνιος 2012,Η αποξένωση στην ελληνική οικογένεια εν μέσω κρίσης, Μάιος 2012,Εθισμός στο χρήμα,Πώς να βοηθήσουμε τους άστεγους,Η βροχή του φόβου,Υστερόγραφο στην αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εθνική εξάρτηση και η αναλογία της κακοποιημένης γυναίκας,Εκλογές 6ης Μαϊου:Η αρχή ενός επώδυνου τοκετού,
Ποινικοποίηση της φτώχειας, ποινικοποίηση της ασθένειας Απρίλιος 2012,Η μικροβιοφοβία ως παράγοντας διακρίσεων, Ένα συγκινητικό συμβάν και ο ρατσισμός, Ο πολύ ύπουλος ρατσισμός Νο 2, Λαθρομετανάστες και ο πολύ ύπουλος ρατσισμός, Αναβλητικότητα:Τι είναι;Πώς αντιμετωπίζεται;, Μάρτιος 2012
Το μήνυμα της 25ης Μαρτίου 2012, Χρήση των λέξεων σε δύσκολους καιρούς,,Φεβρουάριος 2012,Να θυμηθούμε..., Απεξάρτηση από τον υλισμό, Δουλοπρέπεια και αξιοπρέπεια, Η αυτοεκτίμηση σε σχέσεις που πληγώνουν, Ιανουάριος 2012
Ζητιανιά, ελεημοσύνη κι υπευθυνότητα στο Σύνταγμα..., Η παραμέληση του εαυτού στους ενήλικες: Αίτια, μορ..., Αλήθεια νοσταλγούμε το παρελθόν; , 2012: Ελπίδα,αντί για παραίτηση

2011
(Δεκέμβριος 2011): Χριστούγεννα και αντίσταση στην αλλαγή, Κρίση (Μέρος 13ο):Πίστη (και αφθονία) ή τσιγκουνιά (και φτώχεια);, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 12ο): Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα παιδιά Ψυχολογικό αντίκτυπο της οικονομικής κρίσης στα πα..., ΠΑΙΔΙΚΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ:H ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΩΖΕΙ!!, Πίστη, φόβος και δοτικότητα, Η ορειβασία και οι άστεγοι (Νοέμβριος 2011): Οκτάποδο (Χταπόδι): Το πιο ευφυές ασπόνδυλο, Διαμαρτυρία για τα άθλια θεάματα της τηλεόρασης, Ασκήσεις ενίσχυσης αυτο-εκτίμησης, Κρίση (Mέρος 11ο):Αυτο-εκτίμηση ως έθνος (B'), Φυλλάδιο: Ψυχολογική αντιμεπτώπιση της ανεργίας, Κρίση (Μέρος 10ο): Συμμετοχική δημοκρατία, αυτοεκτ... (Οκτώβριος 2011): Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας Μέρος 2ο, Κρίση (Μέρος 9ο): ΑΥΤΟΕΚΤΙΜΗΣΗ ΩΣ ΕΘΝΟΣ Α , Τι έχουμε κάνει στη γη;, Κρίση (μέρος 8ο): ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, Προετοιμασία του παιδιού για την επαγγελματική ζωή...(Σεπτέμβριος 2011): Κρίση (Μέρος 7ο): Δεν μας αξίζει αυτό, ΚΡΙΣΗ (Μέρος 6ο): Γαλήνη ή πανικός, Τι μας ενώνει (Αύγουστος 2011): Κρίση (Μέρος 5ο): Αφθονία ή φόβος της έλλειψης, Ταραχές νέων και παραμέληση (Ιούλιος 2011): Κρίση (Μέρος 4ο):Κοινωνική συνείδηση ή Διαφθορά , Κρίση (Μέρος 3ο) Ηγεσία: Λειτούργημα ή Εξουσία , Κρίση (Μέρος 2ο): Ψυχραιμία ή μίσος (Ιούνιος 2011): Κρίση (Μέρος 1ο): ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ ή ΔΑΝΕΙΣΜΟΣ, Διάκριση στην επιλογή θεραπευτή (Απρίλιος 2011): ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΑΞΙΩΝ, Τα διδάγματα της Φουκουσίμα (Μάρτιος 2011): Προσκόληση στα βρέφη κι αίσθηση του εαυτού, Παιδόφιλοι και θεραπεία

(Φεβρουάριος 2011): Η έξοδος από την κακοποιητική συντροφική σχέση, (Ιανουάριος 2011): Σεβασμός στα ζώα

2010 (16)

(Νοέμβριος 2010) Αυτοδιαχείριση και κρίση: πόσο προετοιμασμένοι είμ..., Πνευματική διάσταση της μετανάστευσης, The Earth is our home, Η Γη είναι το σπίτι μας (Αύγουστος 2010) Ανθρώπινες σχέσεις ή δημόσιες σχέσεις?, Το απαράδεκτο "τραγούδι" της "μπεμπε-λιλή" Ιούλιος, Διακοπές κι αποστεωμένα ζώα, Κοινωνικός ρόλος των σούπερ-μάρκετ; (Ιούνιος 2010) Ψυχολογική αντιμετώπιση της ανεργίας, Όταν κατακρίνουμε και δαχτυλοδείχνουμε…, Κακοποίηση παιδιών σε ιδρύματα φιλοξενίας, Ένα πρόβλημα με τις Πανελλήνιες (Απρίλιος 2010) Οικονομική κρίση στην Ελλάδα, Η κατανάλωση κρεάτος στον πλανήτη των 7δις (Ιανουάριος 2010) Τα μαθήματα της ντουλάπας, Καλή χρονιά με εθελοντισμό

2009 (16)

(Δεκέμβριος 2009) H Πολική αρκούδα: ένα αξιοθαύμαστο ζώο, Σύγχρονος ελληνικός σεξισμός και νέα κορίτσια, BURN OUT: Πώς να αποφύγετε την επαγγελματική εξουθ..., Θάνατος για χόμπι (Νοέμβριος 2009) Η φροντίδα μικρών παιδιών με ειδικές ανάγκες, Έφηβοι σε συμμορίες (Αύγουστος 2009) Οι φύλακες των φαναριών, Δυσθυμία-η «καθημερινή» κατάθλιψη, Πένθος: Η ψευδαίσθηση του χρόνου (Ιούνιος 2009) Σενάρια για το 2012 (Μάιος 2009) Τηλεοπτική εξαθλίωση, Οικονομική κρίση, Πρωινή προσευχή, Κακοποίηση παιδιών με ειδικές ανάγκες, Βίαια επεισόδια στην Αθήνα, Σεξουαλικός Εθισμός


Προτεινόμενες οργανώσεις

http://www.heartsandhandsforafrica.com/ (Children in need in Zambia and S.Africa)



http://www.who-will.org/ (Children in need in Cambodia)



http://www.steppingstonesnigeria.org/ (Βοηθά παιδιά στη Νιγηρία που έχουν κακοποιηθεί)



http://www.diakonia.gr/ Εξαιρετική οργάνωση εθελοντικής παροχής βοήθειας προς παιδιά σε νοσοκομεία και άλλους ευάλωτους πληθυσμούς (Αθήνα).



http://www.redcross.gr/ Εκπαιδεύει και τοποθετεί εθελοντές σε πολλούς φορείς ανά την Ελλάδα για την αρωγή ατόμων που έχουν ανάγκη. Τομέας Νοσηλευτικής και Τομέας Κοινωνικής Πρόνοιας



Αν
θέλετε να βοηθήσετε τους άστεγους και άπορους, δείτε τις ακόλουθες πηγές:


Οδηγός επιβίωσης αστέγων της «Κλίμακας»
http://www.klimaka.org.gr/newsite/downloads/astegoi_odigos_epiviosis.pdf


Συσίτα της Εκκλησίας της Ελλάδος
http://www.ecclesia.gr/greek/koinonia/fagito.html


Καταφύγιο Αγάπης και Συμπαράστασης, Αθήνα τηλ. 201-5012608


Στα πλαίσια δραστηριότητας του ενεργού πολίτη, ενός πολίτη που ενδιαφέρονται γαι το περιβάλλον και τους συνανθρώπους, προτείνουμε τον ακόλουθο ιστότοπο για ενυπόγραφες διαμαρτυρίες, για διάφορους καλοπροαίρετους σκοπούς:

www.thepetitionsite.com

www.savejapandolphins.org